قسمت 7: آموزش مقاطع ستون ها در ایتبس

در این قسمت از دوره آموزش ایتبس، به بررسی جامع تعریف مقاطع سازه‌ای می‌پردازیم. این آموزش به شما کمک می‌کند تا به صورت حرفه‌ای با نحوه تعریف و تنظیم مقاطع در نرم‌افزار ETABS آشنا شوید.

برای شروع کار، ابتدا باید با سه نوع مقطع اصلی آشنا شوید؛ مقطع ستون، مقطع تیر، مقطع سقف.

پیش از تعریف این مقاطع در نرم‌افزار، لازم است محدودیت‌های طراحی را به خوبی بشناسید.

 محدودیت‌های تعریف مقاطع در ایتبس:

بر اساس مبحث نهم مقررات ملی ساختمان، برای طراحی مقاطع در ایتبس باید به این نکات توجه کنید:

-عرض مقطع ستون‌ها باید حداقل ۲۵ سانتی‌متر باشد. همچنین نباید از ۰.۳ بعد دیگر مقطع کوچکتر باشد. به عنوان مثال، ستون ۲۰ در ۲۰ سانتی‌متر غیرمجاز است، چرا که حداقل عرض مجاز ۲۵ سانتی‌متر می‌باشد.

-نسبت عرض مقطع به طول آزاد عضو نیز نباید از یک بیست‌وپنجم کمتر باشد. این محدودیت‌ها در طراحی با ایتبس باید دقیقاً رعایت شوند.

در آموزش ایتبس، انتخاب نوع مقطع از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در بیشتر موارد، ستون‌های مربعی گزینه بهتری هستند، اما در شرایط خاص ممکن است نیاز به استفاده از ستون مستطیلی داشته باشید. مثلاً در فضاهای محدود مانند پارکینگ‌ها، یا زمانی که در یک راستا خمش بیشتری به ستون وارد می‌شود، استفاده از ستون مستطیلی توجیه دارد. این تصمیم‌گیری‌ها بخش مهمی از مهارت کار با ایتبس محسوب می‌شوند.

 تنظیمات پوشش بتن در ایتبس:

یکی از بخش‌های مهم آموزش ایتبس، تعیین صحیح پوشش بتن یا کاور است. این مقدار بسته به محل اجرا و اندازه میلگردها متفاوت است؛ برای فونداسیون که در تماس دائم با خاک است، کاور ۷.۵ سانتی‌متر لازم است. برای ستون‌های بیرونی، این مقدار برای میلگردهای ۱۸ میلی‌متر و بزرگتر ۵ سانتی‌متر و برای میلگردهای کوچکتر ۴ سانتی‌متر در نظر گرفته می‌شود.

 اصول آرماتورگذاری در ایتبس

در آموزش طراحی سازه های بتنی، رعایت اصول آرماتورگذاری ضروری است. حداقل تعداد میلگرد طولی در ستون‌های مستطیلی ۴ عدد است. همچنین فاصله آزاد بین میلگردها باید از بین سه مقدار ۴ سانتی‌متر، ۱.۵ برابر قطر بزرگترین میلگرد و ۱.۳۳ برابر قطر بزرگترین سنگدانه، بیشترین مقدار انتخاب شود. درصد آرماتور طولی باید بین ۱ تا ۸ درصد مساحت مقطع بتن باشد. این محدوده در محل وصله‌ها تا دو برابر قابل افزایش است، اما همچنان باید در محدوده مجاز باقی بماند.

 مثال عملی در ایتبس:

برای درک بهتر، یک ستون ۵۰ در ۵۰ سانتی‌متر با ۱۶ میلگرد ۱۸ میلی‌متر را در نظر بگیرید. با کاور ۵ سانتی‌متر، فاصله آزاد بین میلگردها حدود ۷۷.۵ میلی‌متر محاسبه می‌شود که از حداقل مجاز ۴۰ میلی‌متر بیشتر است. درصد آرماتور این مقطع حدود ۴ درصد خواهد بود که در محدوده قابل قبول قرار دارد.

 مراحل تعریف مقطع در ایتبس:

برای تعریف مقطع جدید در نرم‌افزار ایتبس:

۱. نوع مقطع را بتن مسلح مستطیلی انتخاب کنید.

۲. ابعاد مورد نظر (مثلاً ۵۰×۵۰ سانتی‌متر) را وارد نمایید.

۳. مشخصات میلگردها (۱۶ عدد میلگرد ۱۸) را تعریف کنید.

۴. مقدار کاور (۴ سانتی‌متر) را تنظیم نمایید

۵. در نهایت می‌توانید مقطع را در حالت Check بررسی یا در حالت Design به نرم‌افزار بسپارید.

در ادامه میتوانید فیلم کامل قسمت هفتم از آموزش طراحی سازه های بتنی دکتر مفید را مشاهده یا دانلود نمائید.