قسمت 13: آموزش ویرایش و ترفندهای انتخاب در ایتبس

در این قسمت از آموزش جامع ETABS که توسط دکتر مفید تدریس شده، به سراغ یکی از کاربردی‌ترین بخش‌های مدلسازی سازه های بتنی می‌رویم؛ مدلسازی دقیق سقف تیرچه بلوک و انجام اصلاحات حیاتی روی مدل برای رسیدن به یک شبیه‌سازی واقع‌بینانه. این آموزش، قدم به قدم و به زبان ساده، فرآیند کار را توضیح می‌دهد.

اولین قدم در آموزش ETABS، وارد کردن دقیق اطلاعات از نقشه‌های اجرایی است. در این پروژه، یک پیش‌آمدگی (Cantilever)  در پلان وجود دارد. برای مدلسازی این قسمت در ETABS، باید مختصات دقیق نقطه اتصال را پیدا کنیم؛ ابتدا با استفاده از دستور Dimension، فاصله این نقطه از ستون‌های مجاور را اندازه‌گیری می‌کنیم سپس در محیط  ETABS، با استفاده از دستور Draw Joint و وارد کردن  Offsetهای مناسب، نقطه مورد نظر را دقیقاً در محل خود ایجاد می‌کنیم.

پس از تعیین نقاط کلیدی، نوبت به ترسیم سقف می‌رسد.

1. به منوی مربوط به سقف (Shell) می‌رویم.

2. نوع سقف را انتخاب می‌کنیم. برای دال‌های داخلی معمولاً از دال ۲۰ سانتیمتری و برای کنسول‌ها از نوع مناسب دیگر استفاده می‌شود.

3. با استفاده از دستورات ترسیم مانند Draw Rectangle یا Quick Draw، ناحیه سقف را تعریف می‌کنیم.

اصلاح مدل در طبقات مختلف: یک نکته ضروری در آموزش ETABS، بررسی صحت مدل در هر طبقه (Story) است. باید مطمئن شویم المان‌ها فقط در طبقات مربوط به خودشان وجود دارند. برای مثال:

   در طبقه بیس (Base) یا فونداسیون، نباید سقف یا تیرهای متعلق به طبقات بالا وجود داشته باشد.

   در طبقه خرپشته (Pent)، باید المان‌های خاص آنجا (مانند تیرهای کنسولی) را ترسیم و المان‌های اضافی را با دستور Delete حذف کنیم.

   بازشوهای (Openings) مربوط به داکت‌ها و موتور آسانسور را باید با دقت و با استفاده از دستور Opening در مکان دقیق خود مدل کنیم.

تعریف و اصلاح تکیه‌گاه‌ها در ایتبس (Supports) : یکی از رایج‌ترین خطاها در مدلسازی ETABS، تعریف نادرست تکیه‌گاه‌ها است. به طور پیش‌فرض، نرم‌افزار پای ستون‌ها را مفصلی در نظر می‌گیرد، در حالی در سازه‌های بتنی، اتصال پای ستون معمولاً گیردار (Fixed) است. برای اصلاح این مورد باید کارهای زیر را انجام دهیم.

1. 1. تمام ستون‌های طبقه بیس را انتخاب می‌کنیم.

2. 2. از منوی Assign > Joint > Restraints استفاده می‌کنیم.

3. 3. حالت Fixed را انتخاب کرده تا تمام درجات آزادی قفل شوند.

آموزش استفاده از صفحه مرجع (Reference Plane) در ETABS: برای مدل کردن المان‌هایی که در ارتفاعی بین طبقات قرار دارند (مانند بالکنها)، از قابلیت بسیار کاربردی Reference Plane  استفاده می‌کنیم.

1. 1. از مسیر Define > Coordinate Systems/Grids > Reference Planes یک صفحه مرجع جدید می‌سازیم.

2. 2. نام و ارتفاع دقیق آن را وارد می‌کنیم.

3. 3. با انتخاب این صفحه به عنوان طبقه فعال، می‌توانیم تیر و سقف بالکن را دقیقاً در ارتفاع صحیح ترسیم کنیم.

تکنیک‌های انتخاب المان در ایتبس : نرم افزار ایتبس، روش های مختلفی برای انتخاب المان‌ها ارائه می‌دهد:

   Select > By Object Type انتخاب بر اساس نوع المان- مثلاً فقط تمام تیرها یا فقط تمام ستون‌ها.

   Select > By Property انتخاب بر اساس خاصیت -مثلاً انتخاب تمام المان‌هایی با یک مقطع یا مصالح خاص.

   Select > By Story انتخاب تمام المان‌های یک طبقه خاص.

   Select > By Group انتخاب المان‌های گروه‌بندی شده.

آشنایی با این ابزارها برای اعمال تغییرات دسته‌جمعی، مشاهده نتایج و طراحی بهینه ضروری هستند.

خلاصه قسمت سیزدهم از آموزش طراحی سازه با ایتبس و سیف : در این قسمت از آموزش ETABS با نکات کلیدی زیر آشنا شدیم:

1. 1. مدلسازی دقیق سقف تیرچه بلوک و تعریف نقاط با استفاده از Offset

2. 2. اصلاح و پاک کردن المان‌های اضافی در هر طبقه.

3. 3. ترسیم بازشوها (داکت و آسانسور) در مکان دقیق.

4. 4. تعریف صحیح تکیه‌گاه‌های گیردار برای پای ستون‌ها.

5. 5. استفاده از Reference Plane برای مدلسازی المان‌های بین طبقات.

6. 6. آشنایی با روش‌های حرفه‌ای انتخاب المان برای مدیریت کارآمد مدل.

رعایت این جزئیات به ظاهر کوچک، باعث افزایش دقت و قابلیت اعتماد نتایج تحلیل و طراحی سازه در ETABS می‌شود. برای مشاهده آموزش ویدیویی کامل این قسمت، میتوانید فیلم زیر را مشاهده یا دانلود نمائید.